Het delen van ruimte biedt interessante mogelijkheden voor een toekomstbestendige volkshuisvesting. Gedeelde woonvormen maken het mogelijk om ruimte anders te organiseren en beter te benutten, zowel in nieuwbouw als bij transformatie. Maar de meerwaarde ervan gaat verder dan efficiënt ruimtegebruik. Door ruimte en voorzieningen te delen, kunnen woonomgevingen ontstaan waarin bewoners elkaar kennen, ontmoeten en ondersteunen. Het onderzoek ‘Gedeelde woonvormen, een traditie met toekomstperspectief’, uitgevoerd door Common Practice i.s.m. CoWonen in opdracht van het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs, laat zien dat dit geen nieuw idee is.
Rijksbouwmeester Cécilia Gross: “Juist in deze tijd hebben we elkaar meer dan ooit nodig om de weerbaarheid van onze gemeenschappen en buurten te versterken. De rijkdom aan gedeelde woonvormen biedt daarvoor sociale én ruimtelijke kansen. Daarbij gaat het niet om kiezen tussen individu en collectief, maar om het vinden van een goede balans tussen beide. Door te leren van het verleden en vooruit te kijken, kunnen we bouwen aan buurten waarin mensen zelfstandig én verbonden kunnen leven. Want zonder individu geen collectief, en zonder collectief geen gemeenschap.”
31 Nederlandse voorbeeldprojecten
Aan de hand van 31 Nederlandse voorbeeldprojecten, gebouwd tussen 1267 en 2025, wordt een lange traditie van collectief wonen in beeld gebracht. De analyse maakt zichtbaar welke ruimtelijke patronen, organisatievormen en culturele waarden aan deze woonvormen ten grondslag liggen. Daarnaast biedt het onderzoek inzicht in de verschillende manieren waarop gedeelde woonvormen door de tijd heen zijn ontwikkeld, ontworpen, bewoond en beheerd.
Het resultaat is een rijke verzameling inzichten, adviezen en aanbevelingen voor essentiële keuzes in beleid en ontwerp. Daarmee biedt het onderzoek handvatten voor iedereen die de meerwaarde van gedeelde woonvormen wil benutten en wil bijdragen aan een bredere toepassing ervan. Zo kan een oude traditie opnieuw betekenis krijgen als ruimtelijke, sociale en maatschappelijke strategie voor de volkshuisvesting van de toekomst.
Beeld: © Common Practice