De Gouden Piramide, rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap, is gewonnen door De Nederlandsche Bank voor de vernieuwing van het hoofdkantoor in Amsterdam. Minister Elanor Boekvelt-O’Sullivan (VRO) reikte donderdag 29 oktober de prijs uit aan Maaike van Leuken, die als projectdirecteur verantwoordelijk was. Aan de prijs is een trofee en een geldbedrag van 75.000 euro verbonden.
Beeld: Sandra Uittenbogaart
Openen van deuren en hekken als voorbeeldige ingreep
De jury roemt de impact op de maatschappelijke omgeving. Een publiek gebouw dat nu dienstdoet als third place: een plek naast de woning en de werkplek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, laagdrempelig en ongedwongen. In een tijd waarin grenzen en muren steeds hoger en dichter worden en maatschappelijke tegenstellingen alleen maar scherper worden aangezet, mag het willens en wetens openen van deuren en hekken als dé voorbeeldige ingreep van een opdrachtgever worden aangemerkt. De jury heeft de hoop dat dit inspirerende opdrachtgeverschap mag doorwerken in de grote opgave mbt de renovatie van overheidsgebouwen en maatschappelijke instellingen.
Beeld: Sandra Uittenbogaart
Samenwerking met de buurt
De jury heeft bewondering voor de snelheid waarmee het project door de bank als zelfstandig bestuursorgaan (zbo) is gerealiseerd, van het eerste fundamentele besluit in 2018 om goud en geld niet langer op te slaan aan het Frederiksplein tot en met de feestelijke heropening in 2025. Het oorspronkelijke gebouw van architect Duintjer uit 1968 heeft aan karakter en identiteit gewonnen. Waardering is er ook voor de manier waarop de samenwerking met de omliggende buurt is gezocht en het proces van participatie is vormgegeven. Direct in 2018 is daarmee begonnen en zo werd voorkomen dat de renovatie zich achter gesloten deuren, afgekeerd van de stad, zou voltrekken.
De verantwoordelijk projectdirecteur van De Nederlandsche Bank werd speciaal voor deze opgave aangetrokken, kreeg mandaat, wist alle schaalniveaus en opgaven te verbinden en zette de renovatie in als een middel om ook een organisatietransitie mee door te voeren. De professionaliteit waarmee het opdrachtgeverschap binnen de bank gestalte kreeg, is exceptioneel te noemen.
Beeld: Sandra Uittenbogaart
De andere genomineerde opdrachtgevers
Bijzonder is ook dat alle vijf genomineerden – bewust dan wel onbewust – inzetten op het doorbreken van vastgeroeste systemen en gewoontes. De overige genomineerden waren: gemeente Almere, Amvest en Waterschap Zuiderzeeland met gebiedsontwikkeling DUIN, wooncoöperatie de Nieuwe Meent met het gelijknamige woningcomplex in Amsterdam, gemeente Best met Kindcentrum De Zevensprong en Nice Developers en ERA Contour met woongebouw SAWA in Rotterdam. Bij elk van de opdrachtgevers was er de ambitie om het project méér te laten zijn dan alleen het gebouwde programma van eisen. Ze hebben ingezet op een resultaat dat uitstijgt boven het individuele belang van de gebruikers én dat van waarde is voor de omgeving. Daarmee gaven zij invulling aan het begrip ‘wederkerigheid’, dat staat voor een open blik naar de samenleving en de vraagstukken die daar spelen.
