Op basis van openbare CBS-buurtcijfers zijn de veranderingen tussen 2005-2020 in woonbuurten in kaart gebracht: in vier afzonderlijke kaartlagen is te zien of er groei of krimp heeft plaatsgevonden van het aantal woningen en inwoners in een buurt.
De meeste woonbuurten zijn de afgelopen 15 jaar verdicht: 36% met inwoners en woningen, 27% alleen met woningen. In deze buurten is ruim een half miljoen woningen toegevoegd, waarvan de helft in 1000 buurten met stevige aantallen: meer dan 10% toevoeging.
Kaart
Het eerste wat opvalt in het kaartbeeld is dat verdichting geen grootstedelijk fenomeen is: overal in Nederland zijn deze plekken te vinden. Er blijkt zelfs dat bouwen in buurten waar al woningen staan gebruikelijker was dan bouwen in de gebieden waar dat niet zo was: 63% van de gebouwde woningen in die periode is in een bestaande buurt bijgebouwd.
De meeste woonbuurten zijn de afgelopen 15 jaar verdicht: 36% met inwoners en woningen, 27% alleen met woningen. In deze buurten is ruim een half miljoen woningen toegevoegd, waarvan de helft met stevige aantallen per buurt: meer dan 10% toevoeging.
Data collectie 2005 - 2020
Op basis de CBS-buurtindeling (Nederland is volledig ingedeeld in circa 13 duizend buurten) is in kaart gebracht hoeveel inwoners en woningen iedere buurt bevatte in 2005 en in 2020.
Opschonen selectie: alleen bestaande woonbuurten
Voor dit onderzoek willen we alleen kijken naar buurten die in 2005 al een woonbuurt waren. Daarbij is een streng selectiecriterium gehanteerd: alleen buurten die in 2005 al een woonfunctie hadden tellen mee – transformatie van bedrijventerreinen of andersoortige functieverandering niet. Dit hebben we gedaan met data over het grondgebruik: we hebben alleen buurten geselecteerd waar ten minste 35% van het oppervlak ‘stedelijk gebied’ was, in zowel 2008 als 2018. Vervolgens hebben we buurten uitgesorteerd die uit 15% of meer Vinexlocatie of uitbreidingslocatie zouden kunnen zijn, gebaseerd op grondgebruik mutatiedata tussen 1995 and 2015. Na deze selectie blijven dan circa 6,5 duizend "echte woonbuurten" over.
Detail kaart
Indelen in 4 categorieën op basis van verschil in aantal inwoners en woningen tussen 2005-2020
categorie 1. Meer woningen & meer inwoners: verdichting
categorie 2. Meer woningen, maar minder inwoners: huishoudensverdunning
categorie 3. Minder woningen & minder inwoners: krimp of geen verandering
categorie 4. Minder woningen, maar méér inwoners: verkamering? Inwonersgroei zonder toename woningen
Deze vier kaartlagen zijn afzonderlijk te zien in de interactieve kaart.
Detail kaart
Specials toegevoegd
Naast de vier categorieën is er een kaartlaag gemaakt van de buurten waar meer dan 10% inwonersgroei en meer dan 10% woningen aan de voorraad werden toegevoegd: "de 1000 meest verdichte buurten van Nederland". Daarnaast is er een kaartlaag met 20 voorbeelden van recente verdichtingsprojecten, uit onderzoek van Vereniging Deltametropool.
De analyse is gedaan in opdracht van het College van Rijksadviseurs door Inbo Urban Strategy. De interactieve kaart is gemaakt door Maurits de Bruijn. De 20 voorbeelden komen uit onderzoek van de Vereniging Deltametropool i.o.v. het Ministerie van BZK i.s.m. PBL "Bouwen aan leefomgevingskwaliteit".
Betere buurten? Meer woningen! (Rijksadviseur Wouter Veldhuis)
Zo verschillend als de buurten zijn, zo veel overeenkomsten zit er in de gesprekken in Amsterdam Osdorp, Veenendaal en Sint-Oedenrode. Aanleiding voor de projecten was altijd het verbeteren van de leefkwaliteit. De professionals wilden ‘completere buurten’ maken, ‘een aantrekkelijker centrum’ of ‘de plattegrond van het dorp verbeteren’. Vergroten van de diversiteit van de woningvoorraad, meer sociale veiligheid en groter draagvlak voor voorzieningen waren belangrijke argumenten om woningen toe te voegen. En soms was de woningbouw ook nodig om de buurtverbetering ook financieel mogelijk te maken. Kortom, allemaal ambities om een betere buurt te maken. Met als bijvangst: meer woningen.
Verdichtingsverhalen: video_1_ingrediënten van succesvol verdichtingsrecept
DownloadBewoners zijn overwegend positief en opvallend begripvol. "Door de nieuwe bewoners is er meer levendigheid en is er meer mogelijk", "het is drukker én gezelliger geworden" en "door de vernieuwing kon ik binnen de buurt verhuizen naar een woning die beter bij me past".