In dit deelonderzoek wordt aan de hand van casuïstiek gekeken op welke manieren ruimtelijke kwaliteit is nagestreefd, hoe erop gestuurd is en welk effect dit heeft gehad. De Nederlandse voorbeelden worden ondersteund door gelijksoortige internationale projecten.
De ruimtelijke puzzel is uiterst complex, maar hoe deze gelegd wordt, heeft een groot effect op de samenleving als geheel. Al sinds het tijdperk van Uruk, de eerste stad in Mesopotamië in 3500 voor Christus, transformeert de mens de omgeving, zowel binnen als buiten de stad. Om kwaliteit niet over te laten aan toevallige krachten of louter marktwerking, is enige sturing op zijn plaats. Het streven naar ruimtelijke kwaliteit is daarmee geen vrijblijvende ambitie, maar een maatschappelijke noodzaak. In die zoektocht naar ruimtelijke kwaliteit komt al snel aan het licht dat waar we naar zoeken niet altijd direct zichtbaar is. In de symfonie tussen ruimte en mens komt van alles samen, maar bovenal gaat het om een gevoel. Iets is fijn, het werkt, het is mooi, het is prettig. Maar zoals menig dirigent kan beamen, ontstaat een symfonie niet vanzelf. En terwijl de meeste mensen graag naar mooie muziek luisteren, rijst de vraag: wie is dirigent in de ruimtelijke ordening?
