Flexwonen

Nederland kampt met een tekort aan woonruimte. De komende 10 jaar is er ongeveer een miljoen woningen nodig om alle Nederlanders te huisvesten. Hiervoor moeten we niet alleen meer, maar vooral andere woningen bouwen. Deze bouwopgave kan bovendien samengaan met het verduurzamen en verbeteren van bestaande wijken. Rijksbouwmeester Floris Alkemade zet ontwerpend onderzoek in om te onderzoeken hoe flexibele woningen kunnen bijdragen aan deze vraagstukken. 

Nieuwe woonvragen

De Nederlandse woningmarkt bestaat grotendeels uit grondgebonden eengezinswoningen en kleine appartementen. Alternatieve woonvormen zijn zeldzaam. Dat is vreemd, want de woonbehoefte van Nederlanders is divers. Studenten, alleenstaanden, starters, statushouders, samengestelde gezinnen, jongeren en arbeidsmigranten; veel groepen mensen zoeken snel toegankelijke en betaalbare huisvesting. Ook verandert de woonduur - Nederlanders wonen gemiddeld steeds korter op dezelfde plek - en ook wordt het gemiddelde huishouden steeds kleiner.

Hoe kunnen bestaande woonwijken en gebouwen op korte termijn inspelen op de nieuwe woonbehoeften? Een antwoord lijkt te liggen in het flexwonen. Dit zijn verschillende soorten flexibele woonoplossingen die relatief snel en goedkoop kunnen worden gerealiseerd. Kenmerkend is het ‘tijdelijke karakter’ van de woning zelf, de bewoning of het tijdelijk gebruik van een locatie waarop de woning wordt geplaatst.

Kwaliteitsverbetering van bestaande wijken
Flexwonen kan ook de leefomgeving van bestaande wijken verbeteren. Het maken van nieuwe woon- en werkruimte kan samengaan met het verduurzamen en oplossen van problematiek in de wijk. Door parkeerveldjes of braakliggende terreinen in te zetten als bouwlocaties of bestaande gebouwen flexibel aan te passen, kan de leefbaarheid van de wijk toenemen. 

Locaties verdichtingsstudie Flexwonen
Drie ontwerpteams maken voor deze gebieden een studie waarin zij verbeelden hoe er aan de bestaande voorraad 10% flexibele huisvesting kan worden toegevoegd.

Over de studie

Drie multidisciplinaire teams hebben - in opdracht van het Atelier Rijksbouwmeester en het ministerie van BZK - een ontwerpend onderzoek uitgevoerd naar het transformeren en verdichten van bestaande wijken met flexibele woningen. Ze kijken naar zes locaties in Putten, Arnhem, Hoeksche Waard, Kerkrade en Delft. Deze locaties hebben ieder een andere opbouw, een andere samenstelling van bewoners en een andere context.

De studie laat zien dat in bestaande wijken vrijwel altijd ruimte is voor verdichting. De plannen tonen dat je fijnzinnig en flexibel bij kunt bouwen en daarmee de bestaande wijk kunt versterken. Een aantal ontwerpen wordt in samenwerking met gemeenten en woningcorporaties nader uitgewerkt. Daarnaast zijn twee nieuwe ontwerpteams gestart met een ontwerpend onderzoek in Zwolle. Het doel van de studie is om een staalkaart te ontwikkelen met oplossingen die kan dienen als inspiratie voor gemeenten en andere partijen.