Het programma Weerbare wijken richt zich op de schaal van de alledaagse leefomgeving: de directe omgeving waarin mensen wonen, elkaar ontmoeten en hun dagelijks leven vormgeven. Op deze schaal raakt de wereld van het persoonlijke die van het gemeenschappelijke, zowel in ruimtelijke als sociale zin, zowel in landelijk gebied als in de stad.
Veranderende leefomgeving
Onze samenleving verandert snel. Klimaatverandering leidt tot extremere weersomstandigheden die gevolgen hebben voor hoe en waar mensen wonen. Digitalisering verandert werk- en voorzieningenstructuren, waardoor publieke functies uit buurten verdwijnen en dagelijkse nabijheid onder druk komt te staan. Demografische verschuivingen, zoals vergrijzing en kleinere huishoudens, vergroten de druk op de woningmarkt en leiden tot een tekort aan passende woonruimte. Juist in de dagelijkse leefomgeving worden deze veranderingen zichtbaar en voelbaar.
Weerbare wijken
De focus van deze programmalijn ligt op een gezonde, fijne en toekomstbestendige alledaagse leefomgeving. Hierbij gaat het onder andere om goed wonen, toegankelijke en uitnodigende openbare ruimte, sterke sociale infrastructuur en duurzame mobiliteit. Een goede alledaagse leefomgeving geeft bewoners de ruimte en het vertrouwen om eigenaarschap en regie te nemen, en draagt bij aan de weerbaarheid van lokale gemeenschappen. Dit stelt wijken en dorpen in staat om hun kennis en kracht te mobiliseren om veranderingen op te vangen – of dat nu verandering in bevolking, in bebouwing, of klimaat is.
Ambitie
De ambitie is om een verschuiving te realiseren in de manier waarop opgaven in de leefomgeving worden benaderd. Niet langer staat de systeemwereld of sectorale logica centraal, maar de behoeften, identiteit en sociale kracht van lokale gemeenschappen. Weerbare wijken en dorpen ontstaan wanneer overheid, markt en burgers gezamenlijk bepalen wat nodig en passend is en allen hun verantwoordelijkheid nemen in de realisatie hiervan. Dit leidt tot interventies die dagelijks het verschil maken.